آنا ليند؛ الگوی زنده يك رهبر سياسی

مهمترين ويژگی سياسی آنا ليند آميزش پراگماتيسم با آرمانگرايی بود. صلح ، دمكراسی و حقوق بشر سه پايه اصلی آرمان انسانی او بود.

شور و اعتماد بنفس حيرت‌انگيز و لبان خندان و زندگی ساده آنا ليند و پيوند عميق او با مردم نقش مهمی در محبوبيت او در افكار عمومی داشت. نام آنا ليند بعنوان شايسته‌ترين نامزد نخست وزير آينده سوئد حتی از سوی مخالفان فكری او هرگز زير سوال نرفت.

با قتل فجيع آنا ليند، سوئد و اروپا يك رهبر بزرگ سياسی ، جهان يك سياستمدار صلح‌طلب و انساندوست و آزاديخواهان ايران يك يار و صدای معتبر را از دست دادند.

محسن حيدريان

جمعه ۲۱ شهريور ۱۳۸۲

قتل وحشيانه آناليند وزير خارجه سوئد، از رهبران برجسته حزب سوسيال دمكرات و نيز پهنه سياست اروپا، مردم سوئد و دنيای سياست بين المللی را بشدت تكان داد. آنا ليند در اوج كارزار انتخابی سوئد درحالی كه با استفاده از يك فرصت فراغت به همراه دوستش از فروشگاهی در استكلهم خارج می‌شد، در ميان چشمان حيران زده ناظرين مورد حمله وحشيانه يك سوئدی قدبلند و ناشناس قرار گرفت و بر اثر ضربات چاقو بشدت مجروح شد. تلاش ١٣ ساعته پزشكان برای نجات او بی‌ثمر ماند و صبحگاه روز گذشته به دليل شدت خونريزی و از كار افتادگی جگر از پای در آمد.

آناليند در اوج شكوفايی سياسی و آزمودگی نظری و عملی به قتل رسيد. اما محبوبيت كم نظير او نه تنها ناشی از توانايی حرفه‌ای سياسی بلكه ريشه در شخصيت انسانی ، روحيه سرزنده ، تواضع فوق العاده و بويژه رفتار باورپذير و صادقانه او داشت. تصادفی نيست كه قتل آنا ليند نه تنها مردم و سياست مداران سوئد و مخالفان سياسی او بلكه رهبران سياسی قاره اروپا و نيز سياست جهان را بشدت لرزانده است.

انديشه‌ها و پيكار آنا ليند نه تنها يك مدل سوئدی بلكه اهميتی جهانی داشت. او انسانی فروتن و بی‌ادعا، سخنوری پرشور، سياستمداری عميقا انساندوست و عدالت خواه و صلح طلبی بی‌غل و غش بود. ذهن تيز و برق آسا، معلومات گسترده و كنجكاوی عميق در باره همه چيز و سفر به دهها كشور جهان ، آنا ليند را كه تنها ٤٦ سال داشت ، به يك رهبر سياسی پخته و مورد احترام همه سياستمداران و صاحب نظران دور و آشنا تبديل كرده بود.

پلميك‌های سياسی او در جريان كارزار انتخابی اخير سوئد گويای رفتار اين سياستمدار مدرن و متوازن بود. او از يكسو صريح و روشن موضع گيری می‌كرد و با شور و حرارت و بويژه شجاعت بسيار استدلال می‌كرد، اما هرگز شخصيت و مواضع رقيب را تخريب نمی‌كرد. رفتار و گفتار باز و بدون پيرايه ، احترام به دگرانديش و صراحت لحن و مثبت انديشی راز باور پذيری آنا ليند در عرصه سياست بود. كمتر سياستمداری به حد آنا ليند از درجه اعتماد سياسی در حد او در سوئد و خارج از آن برخوردار بوده است. اعتماد سياسی و باورپذيری بدون ترديد بزرگترين و با ارزش‌ترين گوهر آنا ليند بود. كيميايی كه محصول شخصيت ، دانش و رفتار او بود.

آنا ليند در يك خانواده با فرهنگ متولد شده و از سالهای نوجوانی به انديشه سوسيال دمكراسی روی آورده بود. او پس از مدت كوتاهی عضويت در سازمان جوانان سوسيال دمكراسی بخاطر شخصيت و روحيه دوست داشتنی ، مثبت انديشی و تواضع مثال زدنی اش بسرعت به رهبر سازمان جوانان سوسيال دمكرات سوئد برگزيده شد. آنا ليند فارغ التحصيل رشته حقوق از دانشگاه اپسالا سوئد بود. با وجود آنكه در جشن فارغ التحصيلی دانشگاه با صداقت تاكيد كرده بود كه تمايلی به زندگی حرفه‌ای سياسی و وزارت و مقام سياسی ندارد، به جز سياست در زندگی حرفه ديگری بر نگزيد. او چند سالی وزير امور محيط زيست بود. در پست وزارت امور خارجه سوئد همه تجارب ، دانش و شخصيت سياسی آنا ليند شكوفا شد. در اين مقام بود كه به اكثر كشورهای دنيا و از جمله به ايران سفر كرد و از نزديك با عقب ماندگی ، فقر و مسائل كشورهای جهان سوم آشنا شد.

مهمترين ويژگی سياسی آنا ليند آميزش پراگماتيسم با آرمانگرايی بود. صلح ، دمكراسی و حقوق بشر سه پايه اصلی آرمان انسانی او بود. آرمانهايی كه تحقق آن از در حقيقت هيچ ربطی به نيازهای جامعه دمكراتيك ، امن و پيشرفته‌ای مثل سوئد ندارد، بلكه در انديشه‌ها و شخصيت انسانی آنا ليند و مكتب و فرهنگ سياسی سوسيال دمكراسی سوئد ريشه دارند. اما آنا ليند برای تحقق اين آرمانها بی‌اندازه واقع بين بود. آرمانگرايی آنا ليند با رمانتيسم سياسی و خيال پردازی فرسنگها فاصله داشت. او يك رئاليست صريح بود و سراسر زندگی اش بعنوان يك سياستمدار عملی سرشار از سازش ، ميانجی گری ، مصلحت جوئی ، تصميم گيری ، تدوين قطعنامه‌ها و تلاش برای دستيابی به فرمولهای مورد توافق كشورهای مختلف بود. يكی از دغدغه‌های فكری آنا ليند آزادی بيان و صلح و بويژه خشونت زاديی در خاورميانه ، ايران و تركيه بود. گفتمان آنا ليند در باره اين كشورها و در مذاكره با رهبران آنها پژواك آزادی و احترام به حقوق بشر بود.

آنا ليند در مقام وزير امور خارجه از توانايی حيرت آوری در ايجاد توازن و توافق در اجلاس‌های بين المللی بويژه در اتحاديه اروپا برخوردار بود. فكر حقوق بشر در كشورهای استبداد زده را آنا ليند در اتحاديه اروپا جا انداخت و از سوی ديگر با وجود آنكه به امريكا بعنوان مهد آزادی عشق می‌ورزيد، سياست جنگ در عراق را بی‌پروا مورد انتقاد قرار می‌داد.

يكی از برجسته‌ترين مشخصات هنر رهبری آنا ليند كه از سنت‌های فرهنگی سوسيال دمكراسی سوئد است ، در آميزش صراحت بيان و تركيب آن با سازش و در فرموله كردن ترمهای سياسی مورد توافق و دستيابی به راه حلهای مشخص سياسی در تنگناهای برخورد عقايد گوناگون است. آنا ليند استاد اين هنر بود. اما هرگز غلو نمی‌كرد و از كاربرد فريب و تظاهر در سياست بيزار بود. تصادفی نيست كه در دوران آنا ليند همچون زمان اولاف پالمه وزن كشور كوچكی همچون سوئد در عرصه جهانی و اروپا بسيار بيشتر از حجم اين كشور گرديد. شور و اعتماد بنفس حيرت انگيز و لبان خندان و زندگی ساده آنا ليند و پيوند عميق او با مردم نقش مهمی در محبوبيت او در افكار عمومی داشت. نام آنا ليند بعنوان شايسته‌ترين نامزد نخست وزير آينده سوئد حتی از سوی مخالفان فكری او هرگز زير سوال نرفت.

در زندگی واقعی و روزمره آنا ليند از معدود سياستمدارانی بود كه هرگز كودكان و خانواده خود را قربانی سياست نكرد. در همه ديدارهای بين المللی و از درون كاخها و مجالس پرشكوه سياسی در نقاط دور و نزديك جهان ، هيچ شبی بدون تماس تلفنی آنا ليند با كودكان و همسرش به صبح نرسيد. او الگو و الهام بخش بسياری از دختران جوان سوئد بود. هيچگاه از محافظ شخصی و اتوموبيل دولتی در زندگی خصوصی استفاده نكرد. دقايق زيادی در صف فروشگاهها به نوبت می‌ايستاد و با مردم كوچه و بازار به زبانی ساده سخن می‌گفت.

آنا ليند از صميم قلب خواهان دگرگونی كشورهای رشد نيافته و نابودی فقر و گرسنگی و استبداد در اين كشورها بود. پيكار خستگی ناپذير آنا ليند در دفاع از حقوق انسانی مردم كشورهای جهان سوم از انديشه‌های سوسيال دمكراتيك او نشات می‌گرفت. او برای افزايش كمكهای اقتصادی ، تكنولوژيكی و فرهنگی كشورهای اروپائی به جهان سوم با همه وجود تلاش كرد.

با قتل فجيع آنا ليند، سوئد و اروپا يك رهبر بزرگ سياسی ، جهان يك سياستمدار صلح طلب و انساندوست و آزاديخواهان ايران يك يار و صدای معتبر را از دست دادند.